الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
130
دقائق العلاج ( فارسي )
شراب الورد المكرر نيز اگر نوشيده شود سودمند است حب مفيدى را كه خود ما تركيب كردهايم ذكر خواهيم كرد . « 1 » فصل انضاج بدان كه تا وقتى كه يك خلط ، خوب نرسيده باشد و آماده براى بيرون رفتن نباشد در رگها جريان نمىيابد و نمىتوان آن را بيرون كرد پس واجب اين است كه خلطهائى را كه بسته شده حل و آبگونه و بهم پيوسته و براى بيرون راندن آماده كنند و اين در حالى است كه خلطها غليظ ، چسبيده ، سخت و زياد نباشد چه در اين صورت بايد چند روز به مريض گرسنگى بدهند كه بدن از اين اخلاط تغذيه كند تا كمتر بشوند و بعد منضج به كار برند زيرا منضج
--> ( 1 ) در زاد المسافرين آمده است كه اگر به اسهال نياز افتد و گرفتگى هم وجود داشته باشد مسهل نبايد قوى باشد بلكه بهتر آن است كه ضعيف باشد مثل ايارج فيقراء كه 5 گرم آن براى اشخاص ضعيف و هفت گرم و نيم براى اشخاص قوى بخصوص اگر با روغن كرچك مخلوط شود سودمند است و همچنين بسپايك و قارچ چمن و افسنتين نيز براى آنان نيكو است . و ما مىگوئيم كه سزاوار نيست با وجود بستگى ، مسهل فشاردهنده به كار رود زيرا اين نوع بستگى تهنشينها را فشار مىدهد و آنها را سخت مىكند و فقط آب خارج مىشود و به اين قبيل اشخاص از داروهاى معطر قابض نيز نبايد خوراند چه زيان آنها به آزمايش رسيده و بيشتر اين داروها را فقط بعنوان بادشكن مىتوان به كار برد و گرم و خشكند و اين مسئله بآزمايش رسيده و بنابراين گول كسانى كه آنها را مسهل دانستهاند مخور . منه اعلى الله مقامه